Hoe overwin je het 'imposter syndrome'?

Femke de Vries

Holistisch therapeut en mindfulness-expert

Je zit in een vergadering, je levert iets goeds af, en je hoofd fluistert meteen: “Straks ontdekken ze dat je eigenlijk maar wat aanrommelt.” Dat gevoel kent bijna iedereen. Het heet imposter syndrome en het kan je flink in de weg zitten, ook als je al best wat successen boekt. Goed nieuws: je kunt het leren herkennen en ombuigen.

We doen dit samen, stap voor stap, met een praktische aanpak die past bij een alternatieve kijk op mentale balans.

Denk aan ondersteuning met rustgevende olie van Aromed, een kalmerend ritueel met klankschalen van Klankschalenwinkel, of een ontspanningsdrankje van Yogi Tea. Zo blijft het behapbaar en echt.

Wat je nodig hebt voor deze aanpak

Voordat we beginnen, zorgen we voor een stevige basis. Dit is geen snelle hack, maar een dagelijks ritueel dat je zenuwstelsel kalmeert en je zelfvertrouwen verankert. Je hoeft niet alles in één keer te doen; kies wat bij jou past.

• Een rustige plek van 2 m² waar je even ongestoord kunt zitten of liggen.
• 15 tot 20 minuten per dag voor je ritueel (bijvoorbeeld ’s avonds na werk).
• Notitieboekje of app voor je successenlijst (bijvoorbeeld Notion of een simpel papieren journal).
• Optioneel: kalmerende olie van Aromed (ongeveer €12–€18 per flesje), een klankschaal van Klankschalenwinkel (vanaf €35), of rustgevende thee van Yogi Tea (€4–€6 per doosje).
• Een veilig persoon om mee te praten (collega, coach, of een alternatief therapeut).
• Een wekker of timer op je telefoon.

Stap 1: Herken het verhaal in je hoofd

Waarom dit helpt

Imposter-gedachten zijn vaak herhalende verhalen. Ze klinken als: “Dit is toeval,” “Ik heb geluk gehad,” of “Straks vallen ze door de mand.” Als je ze benoemt, verliezen ze kracht.

Onderzoek toont dat ongeveer 70% van de mensen minstens één keer in hun leven last heeft van imposter syndrome.

Je bent dus echt niet de enige.

Wat je doet

1. Zet je timer op 10 minuten.
2. Schrijf drie imposter-zinnen op die je de afgelopen week hebt gehoord in je hoofd.
3. Geef elk verhaal een cijfer van 1–10: hoe sterk voelt het nu?
4. Schrijf er één feit naast dat het tegenspreekt (bijvoorbeeld: “Ik kreeg een compliment van mijn leidinggevende”).

Maatvoering en tijd

• Tijd: 10 minuten per dag.
• Doel: 3 imposter-zinnen + 3 feiten per dag.
• Veelgemaakte fout: alleen het negatieve opschrijven en de feiten overslaan. Doe beide.

“Alsof mijn hoofd een radiostation is dat alleen maar negatieve reclame uitzendt. Ik kies nu zelf welke zender ik beluister.”

Stap 2: Bouw een successenarchief

Waarom dit helpt

Je brein onthoudt vooral wat er misging. Een successenarchief zorgt voor bewijsmateriaal dat je wél kunt.

Wat je doet

1. Maak een simpel document of notitieboek met drie kolommen: Datum, Succes, Bewijs.
2. Elke dag schrijf je 1–3 kleine successen op (bijvoorbeeld: “Feedback gevraagd,” “Presentatie gegeven,” “Moe gestaan zonder uit te vallen”).
3. Voeg bewijs toe: screenshot, e-mail, link, of een korte beschrijving van wat er gebeurde.
4. Eens per week lees je je lijst terug en geef je elk succes een krachtcijfer van 1–10.

Maatvoering en tijd

• Tijd: 5 minuten per dag, 10 minuten per week.
• Doel: minimaal 5 successen per week.
• Veelgemaakte fout: te groot denken. Kleine stapjes tellen ook.

Dit is geen ego-kick, maar een mentaal kompas dat je terugbrengt naar wat je kunt. Tip: combineer dit met een alternatief ritueel.

Zet een klankschaal van Klankschalenwinkel aan en speel 2 minuten zacht voordat je schrijft. Of drink een kop Yogi Tea terwijl je je lijst invult. Zo koppel je het aan een kalmerende gewoonte.

Stap 3: Zoek mentorschap en een veilige sparringpartner

Waarom dit helpt

Je imposter-gedachten gedijen in isolatie. Door te praten met iemand die je vertrouwt, krijg je perspectief. Een mentor of coach kan je helpen om een gezonde growth mindset te ontwikkelen, patronen te zien en praktische stappen te zetten.

Wat je doet

1. Kies 1 persoon: een collega, een coach, of een alternatief therapeut.
2. Vraag of ze 15 minuten per week met je willen sparren.
3. Stuur een korte agenda: 5 minuten update, 5 minuten struikelblok, 5 minuten volgende stap.
4. Gebruik een kalmerende geur om de sessie te starten: 1 druppel Aromed olie op een tissue, 2 minuten ademen.

Maatvoering en tijd

• Tijd: 15 minuten per week.
• Doel: 1 sparpartner en 1 sessie per week.
• Veelgemaakte fout: te veel willen delen in één keer. Houd het compact.

Stap 4: Ademhaling en lichaamswerk voor zenuwen

Waarom dit helpt

Imposter-gedachten worden sterker als je zenuwstelsel op scherp staat. Een kalmerende ademhaling en zachte beweging helpen je om weer bij jezelf te komen.

Wat je doet

1. Adem 4 seconden in, 4 seconden uit, 4 seconden pauze. Doe dit 5 minuten.
2. Voeg een zachte beweging toe: 2 minuten schoudercirkels, 2 minuten vooroverbuigen.
3. Gebruik een klankschaal van Klankschalenwinkel: speel 1 minuut zacht terwijl je uitademt.
4. Sluit af met een slok Yogi Tea of een glas water.

Maatvoering en tijd

• Tijd: 10 minuten per dag.
• Doel: 5 minuten ademhaling + 5 minuten beweging.
• Veelgemaakte fout: te snel willen. Laat je adem rustig landen.

Stap 5: Dagelijkse micro-winsten plannen

Waarom dit helpt

Grote doelen kunnen intimiderend zijn. Micro-winsten geven je elke dag een bewijs dat je vooruitgaat.

Ze verankeren je zelfvertrouwen in kleine, haalbare stapjes.

Wat je doet

1. Kies 1 hoofddoel voor de week (bijvoorbeeld: “Presentatieverbetering”).
2. Breek het op in 3 micro-stappen per dag (bijvoorbeeld: 10 minuten oefenen, 1 feedbackvraag, 1 notitie van wat goed ging).
3. Plan een beloning na elke micro-stap: een wandeling van 5 minuten, een slok thee, of een geurmoment met Aromed.
4. Check aan het einde van de dag: welke micro-winst is gelukt?

Maatvoering en tijd

• Tijd: 15–20 minuten per dag.
• Doel: 3 micro-stappen per dag.
• Veelgemaakte fout: te veel stappen in één dag. Houd het klein en consistent.

Veelgestelde vragen

Wat is het imposter syndrome?

Het is het gevoel dat je een bedrieger bent en dat je successen puur geluk zijn in plaats van kunde.

Hoe kom je van het imposter syndrome af?

Het voelt alsof je elk moment door de mand kunt vallen, ook als je presteert. Door je successen te documenteren en te praten met vertrouwde collega’s of een coach. Een dagelijks ritueel met ademhaling, klankschaal of kalmerende thee helpt je zenuwstelsel te ontspannen. Nee, het is geen officiële diagnose in de DSM-5, maar een psychologisch fenomeen.

Is het imposter syndrome een psychische stoornis?

Het kan wel samenlopen met angst of perfectionisme. Leer hier hoe je omgaat met faalangst en perfectionisme op het werk. Ja, zelfs CEO’s en beroemdheden rapporteren regelmatig deze gevoelens.

Hebben succesvolle mensen hier ook last van?

Het zegt niets over je capaciteiten, wel over je interne verhaal. Als het je dagelijks functioneren of je carrièrekeuzes ernstig belemmert.

Wanneer moet je hulp zoeken?

Een coach, psycholoog of alternatief therapeut kan je helpen patronen te doorbreken en je werkplezier vergroten door job crafting.

Verificatie-checklist

• Ik heb vandaag 3 imposter-zinnen opgeschreven én 3 feiten ernaast.
• Ik heb 1–3 successen toegevoegd aan mijn successenarchief.
• Ik heb 10 minuten geademd en 2 minuten bewogen.
• Ik heb 3 micro-stappen voor vandaag gepland en uitgevoerd.
• Ik heb contact gehad met mijn sparringpartner of mentor.
• Ik heb een kalmerend ritueel gedaan (klankschaal, Aromed olie, of Yogi Tea).

Als je deze checklist 7 dagen achter elkaar afvinkt, merk je dat je interne verhaal zachter wordt. Je hoeft niet perfect te zijn om je goed te voelen. Je mag groeien, stap voor stap, met een warme hand op je schouder en een kalmerende geur in de lucht.